‘Ja en Amen’: werken in de jaren vijftig

Onlangs verscheen Het goede leven, het vervolg op de bestseller Gouden jaren. Econoom en journalist Annegreet van Bergen (1954) laat de lezer zien hoe de naoorlogse groei het leven in Nederland onherkenbaar heeft veranderd. Zo ook is ook het werkende leven enorm veranderd, zo wordt duidelijk uit dit leesfragment:

Ja en amen

In de jaren vijftig werd het personeel niets gevraagd. Dat moest ja en amen zeggen. ‘Onderdanig zijn en de knecht spelen, dat kan vader niet,’ zo werd werken in loondienst in het jongensboek Ridders van de weg beschreven. Een meisje dat klaagde over de arrogantie van haar superieuren kreeg in 1954 van ‘Margriet weet raad’ te horen: ‘Zij zijn de baas en kunnen je allerlei opdragen. […] Als dat tegen jouw gevoel van rechtschapenheid en eerlijkheid indruist dan kun je twee dingen doen: je schikken naar hun wensen of weggaan.’

De baas die baas is – zo was het ook in de tijd dat Van Lanschot Bankiers nog een familiebedrijf was. Een van de vennoten, meneer Harrie, zag er persoonlijk op toe dat iedereen op tijd, om halfnegen, op kantoor was. Daartoe posteerde hij zich geregeld bij de personeelsingang. Toen een roemruchte laatkomer om tien over halfnegen kwam aanhollen, begon meneer Harrie over het weer. Het was zo’n mooie dag, daar moest de laatkomer maar eens van gaan genieten. Met andere woorden: de laatkomer moest een verplichte snipperdag opnemen, want de eerste tien minuten had hij ook al vrijaf genomen.

Diezelfde meneer Harrie deelde de loonzakjes uit en was belast met het salarisbeleid. Eens per jaar brak voor het personeel het spannende moment aan dat ze om beurten in ‘de achterkamer’ bij meneer Harrie moesten komen. Een van hen, een jonkheer, kwam beteuterd de kamer uit. Een collega vroeg wat er aan de hand was. Niets, meneer Harrie was tevreden. Maar omdat de jonkheer uit een vermogende familie kwam en hij het geld niet zo hard nodig had, had meneer Harrie besloten hem dit jaar bij de salarisverhogingen over te slaan.

Uit: Het goede leven, Annegreet van Bergen.

 

Fotobijschrift: De prikklok was er ook voor kantoorpersoneel. Van variabele werktijden was vroeger geen sprake.

Meer nieuws

  • Vacatures: stagiaire op de afdeling pr & marketing fictie

    1 oktober 2018

     Uitgeverij Atlas Contact zoekt per direct een gedreven stagiaire op de afdeling pr & marketing fictie voor 32 - 36 uur per week.  Wil jij ervaring opdoen binnen de uitgeverij en leren hoe ...

    Lees het hele bericht
  • Derde National Book Award op rij voor Atlas Contact

    15 november 2018

    Sigrid Nunez heeft vannacht de National Book Award voor literaire fictie in de wacht gesleept voor de roman The Friend, die in juni 2019 bij uitgeverij Atlas Contact in Nederlandse vertaling verschijn...

    Lees het hele bericht
  • Atlas Contact lanceert De scharrelaar, een vogeltijdschrift voor lezers

    8 november 2018

    In april 2019 verschijnt bij Atlas Contact het eerste nummer van De scharrelaar, een nieuw literair tijdschrift voor vogelliefhebbers, dat wordt geschreven door vogelaars met liefde voor schrijven en ...

    Lees het hele bericht

Leestips ontvangen?

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws over boeken, schrijvers en activiteiten? Meld je dan hier aan voor onze maandelijke nieuwsbrief.

Schrijf je in

Agenda

  • Niemand brengt de schaduwzijde van de Amerikaanse droom zo scherp in beeld als Barbara Ehrenreich. ‘We hebben een n… https://t.co/nvxyuUF0gr
  • Eind deze maand krijgt schrijver en journalist Barbara Ehrenreich de Erasms Prijs uitgereikt. In @SPUI25 heeft ze… https://t.co/IUksAcjhsV
  • Toen Menno van Duin @looovetinkebell voor het eerst in een uitzending van DWDD zag werd hem duidelijk: Tinkebell is… https://t.co/yFs0nf2hzx
  • Sigrid Nunez heeft vannacht de National Book Award voor literaire fictie in de wacht gesleept met haar roman 'The F… https://t.co/bNr15mFPgy
  • ‘Het is zo’n prachtig en ontroerend boek over het leven van Martine Bijl (…) en de hersenbloeding die ze drie jaar… https://t.co/aj7L0UKI7l