De 3 denkfouten die iedereen maakt – jij dus ook
Planningen lopen bijna altijd uit, en we blijven zitten bij een slechte film ‘omdat het anders zonde is van ons geld.’ Onze hersenen staan helder denken nogal eens in de weg. De oorsprong van veel van onze uitglijders ligt volgens Chantal van der Leest in de manier waarop we beslissingen nemen vanuit de twee denksystemen zoals beschreven door Daniel Kahneman. Dit zijn drie veelgemaakte denkfouten:
1. We houden niet van verlies.
Als we ergens in investeren, willen we doorgaans niet opgeven. We hebben een ontzettende hekel aan verlies. We vinden verlies gemiddeld zelfs erger dan dat we winst leuk vinden. Stoppen met een hopeloos project of een uitzichtloze baan bijvoorbeeld, is een vorm van verlies. Daarom gaan we soms veel te lang door, waardoor het verlies alleen maar groter wordt.
2. We zijn te optimistisch.
Planningsfouten komen overal voor. Regelmatig zijn er bij nieuwbouwprojecten borden te zien waarop een planningsdatum in het verleden staat genoemd en de gemiddelde scriptie laat ook op zich wachten. Bijna iedereen denkt dat hij op de meest wenselijke kenmerken superieur is aan de meeste anderen. Je hebt een uurtje goed gewerkt en denkt: zo, dat ging lekker. Nog tien van deze uurtjes en dan is het artikel wel klaar.” Dus zegt Van der Leest: ga bij een collega te rade die al eens eerder zo’n project heeft gedaan. ,,Waar liep hij tegen aan? Hoe lang duurde dat? En denk dan niet: oh, maar ik doe dat veel sneller.”
3. We denken overal verstand van te hebben.
Ons systeem 1 kan niet zo goed kan omgaan met hoeveelheden. Veel of weinig, datzegt het niet zoveel. Het houdt van informatie die consistent is en emotioneel. Het mag ook weinig informatie zijn, of zelfs irrelevante informatie. What You See Is All There Is, noemt Kahneman dat. We oordelen op basis van de informatie die we hebben, er gaat nergens een alarmbelletje af wanneer we eigenlijk maar bar weinig weten en wat meer onderzoek misschien op zijn plaats zou zijn. Mensen weten niet dat ze grote brokken informatie missen.
Meer weten? Boekentips: Ons feilbare denken op het werk van Chantal van der Leest + Ons feilbare denken (Thinking fast, thinking slow) van Daniel Kahneman.
