Eduard Cousin over het coronavirus in Egypte
Café-eigenaar Hag Nasr, zijn zoon Karim en neef Ahmed zitten met z’n drieën over een mobieltje heen gebogen. Ze kijken ernstig en luisteren geconcentreerd naar een toespraak van de premier van Egypte.
Vanaf morgen geldt er een avondklok, horen ze hem zeggen. Van zeven uur ’s avonds tot zes uur ’s ochtends mag niemand de deur meer uit. Maar dit nieuws is niet de reden voor de verontruste blik op het gezicht van Nasr. Cafés moesten in die uren vanwege corona toch al gesloten blijven. De nieuwe maatregel gaat verder: cafés en restaurants moeten twee weken lang volledig dicht.
En dat komt hard aan. Toen half maart het roken van waterpijp in uitgaansgelegenheden werd verboden zag Nasr zijn klandizie al grotendeels instorten. Waterpijp is waar mensen voor naar het café gaan. Snel daarna zette Nasr al zijn werknemers – op een handvol familieleden na – op non-actief. Toen ik hem vroeg waar iedereen was zei hij eufemistisch ‘met vakantie’. Nu mag hij zelf ‘met vakantie’.
De waterpijpcafés zijn onderdeel van de informele economie, waar contracten niet bestaan en alles handje contantje wordt uitbetaald. De werknemers komen uit de lagere sociale klassen. Geen werk betekent geen inkomen. Nul, niks, nada. Hier geen compensatieregelingen, steunfondsen of uitkeringen.
Het is duidelijk dat de gezondheidszorg van Egypte een grote corona-uitbraak niet aankan, maar een langdurige lockdown kan ook heel vervelend worden. Een derde van de bevolking leeft onder de armoedegrens en nog eens een derde wordt gezien als ‘kwetsbaar’. Juist deze groepen zijn afhankelijk van de informele economie, ze werken op de markt, in cafés, als portiers, parkeerwachters, straatverkopers. Als deze mensen geen geld meer kunnen verdienen is dat ook heel slecht voor de ‘gezondheid’, dan komt er simpelweg geen brood meer op de plank.
Als je Egyptenaren op straat vraagt of ze zich zorgen maken over corona reageren ze vaak met een ‘wat komt dat komt’, en ‘moge God ons beschermen’. Veel meer om op te vertrouwen hebben ze misschien inderdaad niet.
*Van Eduard Cousin verschijnt in het najaar ‘Nu de wereld niet meer kijkt‘ over Egypte na de Arabische revolutie.*
