‘Missievaders’ en ‘Eens ging de zee hier tekeer’ op de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs
Op de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2020: ‘Missievaders. Een familiegeschiedenis van katholieke wereldverbeteraars’ van Mar Oomen en ‘Eens ging de zee hier tekeer. Het verhaal van de Zuiderzee en haar kustbewoners’ van Eva Vriend! Uit de longlist van 10 titels werden op zondag 20 september 5 genomineerden voor de shortlist bekendgemaakt door juryvoorzitter Hans de Boer. Dat gebeurde in het Radio 1-programma OVT. Naast deze twee titels zijn genomineerd ‘De hoeve en het hart’ van Ennie de Bruijn, ‘Liever dier dan mens’, Pieter van Os en ‘De kolonieman’ van Angelie Sens.
De Libris Geschiedenis Prijs bekroont elk jaar historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. Aan de prijs is een bedrag van 20.000 euro verbonden. De prijs is een initiatief van de Volkskrant en Historisch Nieuwsblad, naamgever Libris, het Nederlands Openluchtmuseum, het Rijksmuseum en de VPRO. De jury bestaat dit jaar naast Hans de Boer (juryvoorzitter), uit P.C. Emmer, Annelien de Dijn, Karin van den Born, Annemarie Laven, Martin Sommer, Inge Schriemer en Jan de Hond. De winnaar wordt op zondag 25 oktober bekendgemaakt in het radioprogramma OVT.
In ‘Missievaders’ biedt Mar Oomen een bijzonder perspectief op een onderbelichte bladzijde uit de koloniale geschiedenis: de hoogtijdagen van de katholieke missie. In 1933 stapte de grootvader van Oomen met zijn gezin op een boot vol missionarissen en missiezusters naar Nederlands-Indië. Hij was een van de velen die eropuit gingen met de intentie de wereld te verbeteren. Vlak voor en na de Tweede Wereldoorlog leverde Nederland verhoudingsgewijs de meeste missionarissen ter wereld. Behalve kerken en scholen bouwden ze ziekenhuizen en zorgden ze voor zieken en gewonden. Oomens vader, tropenarts, vloog in 1958 met vrouw en kind in een vliegtuig vol religieuzen naar Tanzania om daar hetzelfde te doen. Toen zij zich in de jaren zestig weer in Nederland vestigden, was alles anders. ‘Missie’ was een beladen begrip geworden. Oomens familiegeschiedenis vertelt het verhaal van mensen die met de beste bedoelingen de wereld in trokken maar ingehaald werden door de geschiedenis.
In ‘Eens ging de zee hier tekeer’ staan vier Zuiderzeefamilies centraal, uit Urk, Volendam, Spakenburg en Wieringen. Aan de hand van hun levensgeschiedenissen vertelt Eva Vriend een groots verhaal over het houvast dat traditie biedt, de veerkracht die vereist is om vooruit te komen en vissersbloed dat kruipt waar het niet gaan kan. De schilderachtige stadjes rond het IJsselmeer spreken tot de verbeelding, met hun authentieke gevels, vissersboten en pittoreske havens. Hoewel ze onderling sterk verschillen, is er één gebeurtenis die leven en lot van alle kustbewoners met elkaar verbindt. Op 28 mei 1932 werd de Afsluitdijk gedicht. De overheid was ervan overtuigd dat dit Nederland zou opstuwen in de vaart der volkeren. De kustbewoners stonden erbij, keken ernaar en moesten zich zien te redden. Hun Zuiderzee werd het IJsselmeer. Voortaan voeren hun botters uit op een zoetwaterplas. Wat betekent zo’n ingrijpende verandering voor de cultuur, de identiteit en de toekomstdromen van mensen, tot op de dag van vandaag?
