De kracht van de maker
Leesfragment uit het boek Maakkracht van Tabo Goudswaard & Jetske van Oosten
maak・kracht (de; v(m))
- kracht van een maker
- vermogen om tot verandering te komen, transformatieve kracht
- effecten teweeggebracht door de handelingen van een maker
Ons boek helpt je om het makerspotentieel in jezelf aan te boren en voor een andere aanpak te kiezen. Om vanuit dat wat je raakt, de kracht te vinden om zaken aan te pakken die voorheen onhaalbaar leken en zo bij te kunnen dragen aan de systemische verandering. Het neemt je mee langs inspirerende voorbeelden van makers uit het kunst- en cultuurdomein, die van nature hun maakkracht inzetten.
De maatschappelijke problemen van nu vragen om een nieuw geloof in maakbaarheid: om een geloof dat zich niet baseert op de causaliteit en voorspelbaarheid van de wereld buiten ons, maar vertrouwt op een kracht die vanbinnen zit. Op de mogelijkheden die ontstaan als mensen maakkracht tonen.
De behoefte om systemen te overzien voordat we ermee aan de gang gaan, is groot. Om eerst meer data te verzamelen. Om een concreet eindbeeld te schetsen alvorens de eerste stap te nemen. Bij complexe systemen is dat onmogelijk. Maar dat betekent niet dat we het systeem niet kunnen veranderen. Sterker nog, juist door níét te weten wat de oplossing is en geen eindbeeld te hebben, ontstaat er meer ruimte voor systemische verandering. Systemische verandering verloopt namelijk niet volgens een lineair veranderproces. Het begint van binnenuit, niet van buitenaf.
Begin niet bij de oplossing, maar begin bij de gedrevenheid van de mens.
We zijn geneigd de oplossing centraal te stellen en de mens in dienst van die oplossing te stellen. Maar als je bij de mens begint en de diversiteit van mensen omarmt, kunnen er meerdere en ook onvoorziene oplossingen ontstaan.
Daarmee draaien we de traditionele benadering van probleemoplossing radicaal om: begin niet bij de oplossing, maar begin bij de gedrevenheid van de mens. Door als mens zelf iets te gaan doen zonder meteen te weten waar dat toe leidt – de eerste stap – komt het proces van leren door te doen op gang. Daarin schuilt een nieuwe maakbaarheid. Dat is maakkracht.
Die maakkracht schuilt in jou, want jij bent onderdeel van het systeem. En jouw buurvrouw of collega is dat ook. Je staat er dus niet alleen voor. Met elkaar kunnen we verandering van binnenuit aanjagen. Dan komt het hele systeem in beweging. Niet alleen ik ben het systeem, wij zijn het systeem: het is de manier waarop wij als buren met elkaar omgaan, waarop wij zorg verlenen aan de zieken, hoe we onze kinderen onderwijzen, wat we betalen voor het verrichten van arbeid, op welke manier we samen huizen en wegen bouwen. In al die interacties zit de mogelijkheid om het anders te gaan doen.
