Memoires van pater Van Kilsdonk zojuist verschenen
Nederlands beroemdste pater is al vijf jaar dood maar zijn nalatenschap is nog springlevend. In een druk bezochte Dominicuskerk te Amsterdam werden op 24 februari de memoires van Jan van Kilsdonk (1917-2008) gepresenteerd. In het jaar voor zijn dood vertelde hij zijn levensverhaal aan schrijver Alex Verburg. Geen onderwerp bleef onbesproken.
Pater Van Kilsdonk. Raadsman in delicate zaken begint bij zijn jeugdjaren in de Brabantse dorpen Zeeland en Oijen, in een gezin van drie broers, een jonggestorven moeder, een radeloze vader en een stiefmoeder, die hij vergelijkt met ‘een dor landschap, zonder verbeeldingskracht, zonder speelsheid van ziel en zinnen’.
Van 1944 tot 1947 werkt hij als aalmoezenier in onder andere kamp Vught, waar veel SS’ers gevangenzitten, een periode die grote indruk op hem maakt en waarin hij, ofschoon tegen de doodstraf, toch vrijwillig getuige is van een executie. Vervolgens vertrekt hij naar Amsterdam, wordt er godsdienstleraar van o.a. Huub Oosterhuis, Kees Fens, Ton Regtien en Antoine Bodar.
Hij groeit uit tot een legendarische figuur in de Amsterdamse studentenwereld, richt de spraakmakende Studentenekklesia op, relativeert doodzonden als voorechtelijke seks, geeft homoparen zijn zegen, pleit tegen het celibaat en voor de vrouw in het priesterambt, en uit openlijk kritiek op het gezag in Rome, wat tot zijn afzetting leidt. Hevige protesten zijn het gevolg, onder alle gezindten. Ook de politiek, in de persoon van Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland, spant zich in om de curie op andere gedachten te brengen.
Zelf zei Van Kilsdonk tegen Verburg: ‘Ik heb een diep schaamtegevoel tot deze Kerk te behoren. Maar dat kan alleen ontstaan als je je ook diep verbonden voelt. In wezen ben ik een man die innigheid en vrede zoekt, die vertroostende menselijke verhoudingen wil vinden. Maar ik ben altijd een aangevochten mens geweest, altijd omstreden.’
Kardinaal Alfrink zei ooit over Van Kilsdonk: ‘Ik ben blij dat wij pater Van Kilsdonk hebben; ik ben ook erg blij dat wij maar één pater Van Kilsdonk hebben.’
