Waarom iedereen het werk van Ruebsamen zou moeten lezen
Helga Ruebsamen debuteerde in 1964 met de bundel De kameleon. Haar verhalen vielen op door de trefzekere stijl en de personages die in zekere mate hun eigen ondergang bewerkstelligen. Aan de liefde kleeft vrijwel altijd een zwart randje, vaak worden grenzen overschreden – door drank, wellust, fantasie of noodlot. Soms ontsporen de personages, waardoor het verhaal in een stroomversnelling raakt.
Ter voorbereiding op de heruitgaven van het werk van Helga Ruebsamen herlas ik enkele verhalen, oude en nieuwe, en De bevrijding, de aanzet tot het vervolg op Het lied en de waarheid. Door het lezen en herlezen van haar werk realiseerde ik mij plotseling weer wat er ontbreekt in veel hedendaagse literatuur: zelfspot, relativeringsvermogen, gevoel voor humor.
Veel hedendaagse (jonge, nieuwe, beginnende) schrijvers hebben de neiging zichzelf en hun werk te serieus te nemen, en dat levert een ‘zwaarte’ op waardoor dat werk lang niet altijd goed verteerbaar is. Door het lezen van Ruebsamens werk herinnerde ik mij plotseling weer hoe verfrissend het is als een schrijver in staat is zichzelf op de korrel te nemen, zijn of haar eigen tekortkomingen inziet, met andere woorden: blijk geeft van zelfspot.
Helga Ruebsamen is niet alleen in haar werk een verfrissend sprankelende, originele, baldadige geest, ook in levenden lijve is zij – ondanks haar respectabele leeftijd – een bruisende persoon. Uit de uitzending van Hier is… Van Dis in DWDD met Ruebsamen is dat andermaal gebleken.
Lees en herlees haar werk en verbaas je over hoe modern dit prachtige oeuvre is, dat vele decennia heeft doorstaan en niets van de glans heeft verloren.
